Speen

Als je baby een sterke zuigbehoefte heeft en zijn duim of vinger in zijn mond stopt, is het beter om hem een speen aan te bieden. Een (fop)speen heeft minder invloed op het gebit, de spraak en de ademhaling dan het duimen. En een speen is makkelijker af te leren dan duimen. Het is aan te raden om je baby vóór zijn 1e verjaardag te laten wennen aan het stoppen met de speen en duim.

Het afleren van het speengebruik duurt vaak even. Een goed moment om ermee te beginnen is vanaf de leeftijd van 6 maanden. Rond die leeftijd neemt de zuigbehoefte af en wordt het zuigen op een speen een gewoonte.

Tip: koop je een fopspeen? Kies dan voor een zogenaamde "dentale speen" of "orthodontische speen", die hebben een aangepaste maat en vorm.

Wat zijn de gevolgen van het speengebruik?

Het stoppen met speengebruik en duimen is belangrijk om de volgende redenen:

  • De stand van het gebit: langdurig gebruik van een speen en duim kan leiden tot afwijkingen in de positie van de voortanden, kaak of tong. Bijvoorbeeld een open beet komt vaak voor bij langdurig gebruik van een speen.
  • Verhoogde kans op gaatjes: Door het gebruik van een speen of door duimzuigen kan je kind de gewoonte ontwikkelen om door de mond te ademen. De mond van je kind droogt dan uit. Er is daardoor minder speeksel in de mond aanwezig, waardoor er meer kans op het krijgen van gaatjes is. Daarnaast ontwikkelen de tanden en de kaak zich niet zoals het hoort.
  • Verkoudheid en oorproblemen: Door een openmondademhaling kan je kind eerder last krijgen van verkoudheid en oorproblemen. Om te voorkomen dat je kind door zijn mond gaat ademhalen, kun je tijdens het slapen de speen uit de mond halen en de lippen voorzichtig sluiten.
  • Spraakproblemen: Kinderen die langdurig een speen gebruiken hebben later meer kans op spraakproblemen. Kinderen die altijd een fopspeen of duim in de mond hebben, kunnen hun lippen en tong niet optimaal gebruiken. Dit kan leiden tot slissen.

Meer over de fopspeen en duimen in de GroeiGids van de consultatiebureaus 

Tips om te stoppen met de speen

Maak een plan!

Het afbouwen van de speen is vaak best lastig. Als je een plan hebt, lukt het vaak beter om je daaraan te houden.

Beperk het speengebruik

Geef de speen alleen nog bij het naar bed gaan. De speen blijft in bed, waardoor hij overdag uit het zicht is.

Bedenk een afscheidsritueel

Stuur de speen in een envelop op (naar jezelf of een bekende die hem bewaart) of gebruik de speen als betaalmiddel om een cadeautje mee te kopen. Je kind zal dan inzien dat de speen ook echt weg is. Dit kan wanneer je kind ongeveer 2 jaar oud is.

Leg het uit aan je kind

Vanaf de leeftijd van 2-3 jaar kun je je kind uitleggen waarom het belangrijk is om te stoppen met foppen. Leg uit dat het bijvoorbeeld alleen voor
baby’s is en dat hij/zij al een grote jongen/meisje is.

Spreek een beloning af

Het stoppen met de speen of duimen is een hele prestatie. Bespreek samen welke beloning hier tegenover staat. Dit werkt motiverend. Samen een activiteit
ondernemen vinden kinderen vaak erg leuk.

Gebruik een kalender

Maak het inzichtelijk door bijvoorbeeld een kalender te maken waar stickers opgeplakt kunnen worden voor de dagen dat er niet geduimd is of geen
speen gebruikt is. Het plakken van stickers is ook gelijk een beloning.

Zet door!

Soms is het moeilijk, maar geef niet op. Uiteindelijk wordt het harde werken beloond.

Lukt het toch niet?

Neem dan eens contact op met het consultatiebureau of een logopedist. Zij kunnen je hier ook mee helpen.